Anaokulu servisi: güvenlik kuralları ve velinin kontrol listesi

Anaokulu çocuğu için servis, hem ailenin gününü kolaylaştıran hem de en çok endişe yaratan konulardan biri. Okul servis araçları İçişleri Bakanlığı’nın Okul Servis Araçları Yönetmeliği‘ne tabidir ve bu yönetmelik araçtan şoföre kadar pek çok şart koyar. Ağustos 2025’teki değişiklikle kreş ve gündüz bakımevlerinin servisleri de bu kuralların kapsamına alındı. Aşağıda yönetmeliğin velileri ilgilendiren başlıca şartlarını ve servis seçerken sorabileceğiniz soruları topladık.

Araçta bulunması gerekenler

Şart	Yönetmelik ne diyor?
Araç yaşı	En fazla 12 yaşında olabilir (sözleşme sürerken bu yaşı aşan araç o eğitim yılını tamamlayabilir)
Emniyet kemeri	Her çocuk için üç noktalı emniyet kemeri ve gerekli koruyucu donanım
Koltuk sensörü	Her koltukta oturmayı algılayan sensör
Kamera	Bütün koltukları görecek şekilde iç ve dış kamera ile kayıt cihazı
Araç takip sistemi	Zorunlu; kayıtlar en az 30 gün saklanır, istenirse velilerle paylaşılır
Arka görünüm	“OKUL TAŞITI” yazılı reflektif kuşak ve inip binerken yanan kırmızı “DUR” lambası
Camlar	Renkli cam filmi yasak; içerisi dışarıdan görülebilmeli
İçeride	Taşıma sırasında görüntü ve müzik sistemi kullanılamaz; klima veya ısıtıcı bulunmalı

Eski model araçlarda emniyet kemeri ve koltuk sensörü şartı için geçiş süresi tanındı. Modeline göre 2027, 2028 ya da 2029 yılındaki ilk muayeneye kadar bu donanımlar aranmayabilir. Yine de anaokulu çocuğu için her koltukta kemer olması pazarlık konusu olmamalı; aracın kemerli olup olmadığını mutlaka kendiniz görün.

Şoförde aranan şartlar

26 yaşını doldurmuş, 66 yaşını doldurmamış olmalı.
D sınıfı ehliyetini en az 2 yıl ya da D1 sınıfı ehliyetini en az 5 yıl önce almış olmalı.
Her yıl aile hekiminden sağlık raporu, beş yılda bir psikoteknik rapor almalı.
Çocuklara karşı suçlar, cinsel suçlar, uyuşturucu ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti ya da kovuşturması olmamalı.
Son beş yılda ölümlü bir kazaya bilinçli taksirle karışmamış, alkol veya hız ihlali nedeniyle ehliyeti birden fazla kez geri alınmamış olmalı.
Sefer öncesinde ve sonrasında aracın içini kontrol etmekle yükümlüdür.

Rehber personel (hostes)

Yönetmelik, okul öncesi ve kreş çocuklarını taşıyan servislerde rehber personel bulunmasını öngörür. Rehber personel çocukların binip inmesine yardım eder, kemerleri kontrol eder ve her seferin başında ve sonunda aracın içini kontrol eder. Sarı, önünde ve arkasında “REHBER” yazan reflektif bir yelek giyer.

Bu hükmün uygulanmasıyla ilgili 2022’de bir Danıştay yürütmeyi durdurma kararı bulunduğu için uygulama yerden yere farklılık gösterebilir. İzmir’deki servis tarifesinde rehber personelli taşıma ayrıca fiyatlandırılıyor. Anaokulu çocuğunuz için rehber personelli servis isteyin ve bunu sözleşmeye yazdırın.

Çocuğun araçta unutulmasına karşı

Yönetmelikte ayrı bir “unutma alarmı” zorunluluğu yok. Bunun yerine şu önlemler var:

Şoför ve rehber personel her seferden önce ve sonra aracın içini kontrol etmek zorunda.
Koltuk sensörleri ve bütün koltukları gören kamera.
Kreş ve gündüz bakımevlerinde çocuğun kuruma teslim edildiğini gösteren günlük teslim defteri ve gelmeyen çocuk için aileye bilgi verilmesi.

Velinin yapabileceği en etkili şey basit bir iletişim kuralı koymaktır: Çocuğunuz servise binmediğinde ya da okula gitmeyeceğinde hem şoföre hem okula haber verin; okulun da çocuk gelmediğinde sizi aramasını isteyin.

Servis ücretini kim belirler?

Ağustos 2025 değişikliğinden bu yana okul servis ücretleri büyükşehirlerde büyükşehir belediyesinin belirlediği tarifeye uymak zorunda. İzmir’de tarifeyi İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi belirliyor; okul öncesi ve özel eğitim için ayrı bir tarife var ve ücret mesafeye ve rehber personel olup olmamasına göre değişiyor.

Güncel tarifeyi İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden (HİM Alo 153) öğrenebilir, tarifenin üzerinde ücret istendiğinde aynı hatta şikâyette bulunabilirsiniz.

Servis sözleşmesinde nelere bakmalı?

Ücret: Belediye tarifesine uygun mu? Aylık mı, yıllık mı? Yaz ayları ve tatiller dahil mi?
İade: Taşınma, okul değişikliği, uzun süreli hastalık ya da okuldan ayrılma durumunda kalan ayların ücreti iade edilir; bu hükmün sözleşmede yazdığını görün.
Rehber personel: Araçta rehber personel olacağı yazılı mı?
Kişiler ve araç: Şoförün ve rehber personelin adı, aracın plakası. Bu bilgilerin okula da bildirilmiş olması gerekir; değişirse size haber verileceği yazılı olsun.
Güzergâh ve süre: Çocuğunuzun alınma ve bırakılma saati, araçta en fazla ne kadar kalacağı. Azami yolculuk süresini okul yönetimi belirler.
Sigorta: Zorunlu mali sorumluluk sigortası ve varsa koltuk ferdi kaza sigortası.
Takip: Araç takip sistemine veli olarak nasıl erişeceğiniz.

İlk gün yapabilecekleriniz

Aracı içeriden görün; kemerleri, camları ve kamerayı kontrol edin.
Şoför ve rehber personelle tanışın, telefon numaralarını kaydedin.
Çocuğunuza servise nasıl bineceğini, kemerini takmasını ve rehber personeli dinlemesini anlatın.
Çocuğu kimlerin teslim alabileceğini yazılı olarak bildirin.

Yönetmeliğe aykırı bir durum görürseniz okul yönetimine ve ilçe kaymakamlığına başvurabilirsiniz; ücretle ilgili şikâyetler için İzmir’de Alo 153 hattı kullanılabilir.

Kaynaklar

Bu yazı Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki düzenlemelere göre hazırlanmıştır. Mevzuat ve tarifeler değişebileceği için güncel bilgiyi okulunuzdan ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden teyit edin.