Bebeğinizi ya da küçük çocuğunuzu her gün saatlerce emanet edeceğiniz yeri seçmek, anaokulu seçiminden de zor gelebilir. İyi haber şu: özel kreş ve gündüz bakımevlerinin uymak zorunda olduğu açık kurallar var. Bu yazıda bu kuralları ve ziyaret ederken nelere bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Kreş, gündüz bakımevi, anaokulu: kim kime bağlı?
Özel kreş ve gündüz bakımevleri Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı‘na bağlıdır ve 0-66 aylık çocuklara bakım ve eğitim hizmeti verir. Yönetmelikte iki yaş grubu tanımlanır:
- Kreş: 0-24 aylık çocuklar
- Gündüz bakımevi: 25-66 aylık çocuklar
“Anaokulu” adıyla çalışan kurumlar ise Milli Eğitim Bakanlığı‘na bağlıdır ve genellikle 36 aydan büyük çocukları alır. Farkları anaokulu, anasınıfı, kreş ve gündüz bakımevi yazımızda ayrıntılı anlattık. Kurumun hangi bakanlığa bağlı olduğunu bilmek, hangi kurallara uyması gerektiğini ve şikâyet için nereye başvuracağınızı belirler.
1. İzin belgesini görün
Özel kreş ve gündüz bakımevleri, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’nün teklifi ve valilik onayıyla açılır ve kuruma Açılış İzin Belgesi verilir. Velilerin kullanabileceği açık bir çevrim içi sorgulama ekranı bulunmadığı için en pratik yol:
- Kurumdan açılış izin belgesini görmek istemek,
- Emin olamazsanız kurumun adını ve adresini İzmir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne sorarak doğrulatmak.
Belgesini göstermekten kaçınan bir kurum, listenizden çıkarmanız için yeterli bir sebeptir.
2. Grup büyüklüğü ve personel sayısı
Yönetmeliğe göre her grupta en az bir grup sorumlusu (çocuk gelişimi ya da okul öncesi öğretmenliği mezunu) ve bir çocuk bakıcısı bulunur. Grup büyüklükleri şöyle sınırlanmıştır:
| Yaş grubu | Bir grupta en fazla | Grupta en az |
|---|---|---|
| 0-24 ay (kreş) | 10 çocuk | 1 grup sorumlusu + 1 çocuk bakıcısı |
| 25-66 ay (gündüz bakımevi) | 20 çocuk | 1 grup sorumlusu + 1 çocuk bakıcısı |
Bunlar üst sınırlardır. Ziyarette çocuğunuzun gireceği grupta kaç çocuk ve kaç yetişkin olduğunu sorun; özellikle bebek gruplarında daha küçük gruplar, çocuk başına daha fazla ilgi demektir.
Personelle ilgili sorabilecekleriniz:
- Grup sorumlusunun mezun olduğu bölüm ve deneyimi.
- Bakıcıların çocuk bakımı sertifikası olup olmadığı.
- Kurumda ilk yardım sertifikalı personel bulunup bulunmadığı (en az bir kişi zorunlu).
- Personelin ne sıklıkla değiştiği; bebekler için aynı yüzleri her gün görmek önemlidir.
Doktor, hemşire ya da diyetisyen bulundurmak yönetmelikte zorunlu değildir; bazı kurumlar bunları ek hizmet olarak sunar.
3. Bina, uyku ve oyun alanı
Yönetmelik binanın kendisi için de kurallar koyar. Ziyarette kontrol edebilecekleriniz:
- Uyku ve oyun odaları: Çocuk başına en az 2 m² alan olmalı. Gündüz bakımevlerinde ranza kullanmak yasaktır; bebek grubunda karyolalar sabit olmalı.
- Bahçe: Çocuk başına en az 1,5 m² bahçe gerekir; teras katı bahçe yerine sayılmaz.
- Bodrum ve çatı katı: Bu katlar çocuk kapasitesine dahil edilmez; çocukların bodrum katta uyuması ya da oynaması uygun değildir.
- Isıtma: Elektrikli ısıtıcı ve soba kullanılmaz; oda sıcaklığı 20-28 °C arasında tutulur.
- Tuvalet: Her 20 çocuğa bir tuvalet ve lavabo; bebek grubunda ayrı bir alt değiştirme bölümü bulunmalı.
- Mutfak ve yemek odası: Yemeğin kurum içinde mi hazırlandığını, dışarıdan mı geldiğini sorun.
Aralık 2025’te yapılan değişiklikle binaların depreme dayanıklılığına ilişkin belge şartları da genişletildi. Binanın hangi yıl yapıldığını ve sağlamlık belgesini sormaktan çekinmeyin.
4. Günlük düzen ve iletişim
- Bebeğinizin kendi uyku ve beslenme düzeni ne kadar korunabilir?
- Bez değişimi, uyku, yemek gibi bilgileri size nasıl bildiriyorlar (uygulama, defter, mesaj)?
- Çocuğunuz hastalandığında ne yapılıyor, size ne zaman haber veriliyor?
- Çocuğu kimler teslim alabilir, yetki nasıl veriliyor?
- Fotoğraf paylaşımı için yazılı izniniz isteniyor mu?
Kamera: Pek çok özel kreşte güvenlik kamerası bulunur, ancak özel kreşler için bu bir yönetmelik zorunluluğu değildir. Kamera varsa hangi alanları kapsadığını ve kayıtların kimlerle, hangi koşulda paylaşıldığını sorun.
5. Uyum süreci
İyi bir kreş, ilk günlerde çocuğun kısa sürelerle kalmasına ve sizin bir süre yakında bulunmanıza izin veren bir uyum planı sunar. Uyum sürecinde neler beklemeniz gerektiğini anaokuluna uyum süreci yazımızda anlattık; aynı ilkeler kreş için de geçerli.
Belediye kreşleri
Haziran 2026’da yürürlüğe giren yeni yönetmelikle belediyelerin ve diğer kamu kurumlarının açtığı kreş ve gündüz bakımevleri de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndan izin almak zorunda hale geldi. Mevcut kurumlara başvuru için altı ay süre tanındı. Bu kurumların eğitim programı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından denetleniyor.
Bir sorun olursa nereye başvurulur?
- Kurumla ilgili şikâyet ve ihbarlar: ALO 183 (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sosyal Destek Hattı) ya da Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü. Özel kreşler altı ayda bir rutin olarak denetlenir; şikâyet üzerine ayrıca denetim yapılır.
- Çocuğunuzun güvenliğiyle ilgili ciddi bir şüphe varsa: Vakit kaybetmeden 112’yi, kolluğu ya da Cumhuriyet Başsavcılığını arayın.
Rehberimizde İzmir’deki kreş ve gündüz bakımevlerini kurum türüne göre listeleyebilir, kreş seçenekleri sunan okulları 0-2 yaş grubuna göre süzebilirsiniz.
Kaynaklar
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri yönetmeliği (PDF)
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: Yönetmelikler
- Özel kreş yönetmeliğinde Aralık 2025 değişikliği (alomaliye.com)
- Kamu kreş ve gündüz bakımevlerine yeni yönetmelik, Haziran 2026 (alomaliye.com)
Bu yazı Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki düzenlemelere göre hazırlanmıştır. Mevzuat değişebileceği için güncel bilgiyi kurumdan ve il müdürlüğünden teyit edin.